كتاب سيرة النبى و الائمة - عليهم السلام - فى المشركين از حسين بن على بن سفيان بزوفرى ( نجاشى ، ص 68 ) كتاب الوفود على النبى صلى الله عليه و آله و سلم از حسين بن محمد بن على الازدى ( نجاشى ، ص 65 ) . كتاب نسب النبى صلى الله عليه و آله و سلم كتاب كتب النبى صلى الله عليه و آله و سلم كتاب اخبار الوفود على النبى صلى الله عليه و آله و سلم اين سه عنوان از عبد العزيز جَلودى ازدى است . ( نجاشى ، ص 241 - 244 ) . كتاب أسماء آلات رسول الله و أسماء سلاحه و كتاب وفاة النبى از على بن حسن بن على بن فضال . ( رجال النجاشى ، ص 258 ) كتاب المغازى از احمد بن محمد بن خالد برقى ( نجاشى ، ص 76 ) المنبىء عن زهد النبى از ابومحمد جعفر بن احمد بن على قمى ابن الرازى . ابن طاووس در چندين اثر خود از اين كتاب نقل كرده است . « 1 » كتاب اسماء رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم ، از حسن بن خرزاد ( نجاشى ، ص 44 ) سيرهء نبوى بعدها نيز مورد توجه جامعهء علمى شيعه بود . اما اين توجه تنها در زمينهء آگاهى از آن ، آن هم بيشتر در مسير مباحث كلامى مورد نظر شيعه بود . ابن ابى الحديد مىنويسد : در سال 608 نزد محمد بن معد علوى فقيه مذهب شيعه رفتم كه منزلش در درب الدواب بغداد بود . شخصى نزد او مغازى واقدى مىخواند . رسيد به نقلى از واقدى كه با كلمهء فلان و فلان اشاره به كسى كرده بود كه جنگ احد از صحنهء مىگريختند . محمد بن معد به من گفت : مقصود ابوبكر و عمر است . من انكار كردم و او گفت : در ميان صحابه كسى نيست كه چنان موقعيتى داشته باشد كه لازم باشد نامش را نياورده و كلمهء فلان بجايش بگذارند . من باز نپذيرفتم اما احساس كردم كه از من سخت رنجيده است . « 2 » در ميان آثار ابن ابى طى ، دانشمند و مورخ برجستهء شيعى در قرن ششم و اوائل قرن هفتم ، يك كتاب سه جلدى در مغازى ديده مىشود كه متأسفانه اثرى از آن باقى نمانده است . شيعه در زمينهء تاريخ انبياء نيز تلاشهايى داشته است . اصولا كار در اين زمينه با عنوان كتاب المبتدأ در آثار تاريخى مسلمانان انجام شده است . اين اصطلاح شامل تاريخ بشر از ابتدا تا قبل از آخرين پيامبر الهى مىشود . در اين زمينه ، بخش كتاب المبتدأ و المبعث و المغازى ابان بن عثمان احمر كه موارد آن را در مقدمه كتاب المبعث و المغازى وى آورده‌ايم ، نشان مىدهد كه ميان شيعيان رسمى بر نگارش اين قبيل اخبار بوده است . البته همان اثر نيز حاوى اخبارى است كه برخى از منابع اسرائيلى است و طبعا غير قابل اعتبار .

--> ( 1 ) . كتابخانهء ابن طاووس ، ص 449 ، 450 ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 15 ، صص 23 - 24